Γιατί το χρειαζόμαστε;

Με την αύξηση του πληθυσμού της γης και των καταναλωτικών συνηθειών του κοινού, η υπέρμετρη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων και η υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος είναι πιο έντονες από ποτέ. Το υφιστάμενο σπάταλο μοντέλο ανάπτυξης (που βασίζεται στη λογική αγοράζω, χρησιμοποιώ, πετώ) έχει οδηγήσει στην παγκόσμια κρίση που ζούμε σήμερα και έχει αποδειχθεί ατελέσφορο και μη βιώσιμο.

Για να διασφαλίσουμε ότι οι επόμενες γενιές θα μπορούν να έχουν μια ποιοτική ζωή, η οποία εξαρτάται από ένα υγιές και καθαρό περιβάλλον και μια ζωντανή οικονομία, θα πρέπει το συντομότερο δυνατό να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε τους πόρους. Προκύπτει επομένως η άμεση ανάγκη της αποδοτικής χρήσης των πόρων με την ταυτόχρονη αποφυγή της υποβάθμισης του περιβάλλοντος. Η αποδοτική χρήση των πόρων αναπόφευκτα εξαρτάται από την αξιοποίηση των υλικών που περιέχονται σε αυτά που στις μέρες μας αποκαλούμε «απόβλητα».

Στην Ευρώπη, το 35% περίπου των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται ανά άτομο μετατρέπονται σε απορρίμματα. Από τα παραγόμενα αυτά απορρίμματα, κατά μέσο όρο μόλις το 40% ανακυκλώνεται ή επαναχρησιμοποιείται, ενώ το υπόλοιπο ποσοστό καταλήγει σε κάποιας μορφής απόρριψη ή αποτέφρωση. Μια πολύ σημαντική δηλαδή ποσότητα χρήσιμων πρώτων υλών όπως είναι τα μέταλλα, το ξύλο, το γυαλί, το χαρτί, το πλαστικό που βρίσκονται στα προϊόντα που έχουν ήδη καταναλωθεί και απορριφθεί, χάνονται μέσω της απόρριψης των απορριμμάτων.

Στην Κύπρο, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat (πηγή: Environmental Data Centre on Waste, Eurostat), κάθε πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας παράγει περίπου 2 κιλά απορριμμάτων την ημέρα, κατατάσσοντας την Κύπρο διαχρονικά στις δύο – τρεις χώρες μεταξύ των κρατών – μελών της Ε.Ε. με τη μεγαλύτερη παραγωγή αποβλήτων. Επίσης, μόνο ένα μικρό ποσοστό (της τάξης του 20% περίπου) των δημοτικών αποβλήτων τυγχάνουν ανακύκλωσης ή κομποστοποίησης με το υπόλοιπο να καταλήγει στην ταφή.

Τα δεδομένα αυτά καταδεικνύουν πως η αποδοτική διαχείριση των πόρων μέσω της σωστής διαχείρισης των απορριμμάτων μας, είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Οι δράσεις της Ε.Ε. κατατάσσονται σε μια γενική προσπάθεια να δημιουργηθεί μια οικονομία με επαρκή διαχείριση των πόρων της (resource efficiency economy). Η πιο πρόσφατη εξέλιξη στο ευρωπαϊκό θεσμικό γίγνεσθαι είναι η πρόταση πολιτικών που κατέθεσε το 2014 η απερχόμενη ευρωπαϊκή επιτροπή για την υιοθέτηση μιας ‘’κυκλικής οικονομίας’’ στην Ευρώπη.